📖 วิธีปฏิบัติด้านสินเชื่อ

สรุป ฉ.45 (บุคคล) + กองทุนหมู่บ้าน + กลุ่มบุคคล/วิสาหกิจชุมชน + องค์กร/อปท. + ฉ.77 + ฉ.93

🎯 เนื้อหาก่อนสอบ C9 ✨ 11 ข้อสอบในตัว

1️⃣ ข้อบังคับฉบับที่ 45 — คุณสมบัติลูกค้าบุคคล

📋 หลักเกณฑ์การคัดเลือกบุคคลขึ้นทะเบียน (เกณฑ์ปกติ)

ต้องมีสัญชาติไทยโดยกำเนิด
อายุ ไม่ต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์
มีความชำนาญ/ฝึกอบรมในด้านการประกอบอาชีพ
มีถิ่นที่อยู่และ/หรือประกอบอาชีพอยู่ในพื้นที่ดำเนินงานของสาขา ติดต่อกันมาแล้วไม่น้อยกว่า 6 เดือน
4.1 กรณีจัดตั้งกลุ่มใหม่หรือเข้าสังกัดกลุ่มเดิม — ต้องอยู่ในบริเวณเดียวกับกลุ่ม
4.2 ถ้าถิ่นที่อยู่กับสถานประกอบการคนละสาขา → ให้สาขาตามถิ่นที่อยู่รับ เว้นแต่ลูกค้าสะดวกใช้สาขาที่ตั้งสถานประกอบการ → ให้สาขานั้นรับได้
ก่อให้เกิดรายได้จากการประกอบอาชีพในปีหนึ่งๆ เป็นมูลค่าพอสมควร
ซื่อสัตย์สุจริต มีชื่อเสียงดี ขยัน ประหยัด
ยกเว้น: ความผิดลหุโทษ ไม่ถือเป็นข้อห้าม
ไม่เป็นคนวิกลจริต/จิตฟั่นเฟือน (พิการทางร่างกายแต่ไม่เป็นอุปสรรค → รับได้)
ไม่เป็นบุคคลล้มละลาย/หนี้สินล้นพ้นตัว ← ข้อห้ามร้ายแรง ผ่อนผันไม่ได้
ไม่เคยถูกให้ออกจากการเป็นลูกค้าประจำสาขาใดๆ ของธนาคาร

⚠️ ข้อยกเว้นการสอบสวน: หากสอบสวนถึงบ้านไม่ได้ ธนาคารอนุโลมให้สอบสวนที่สถานประกอบอาชีพที่ขอกู้เงินได้

2️⃣ กองทุนหมู่บ้าน (กทบ.)

📋 คุณสมบัติ (ตาม พ.ร.บ.กองทุนหมู่บ้านฯ 2547)

จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลแล้ว
ที่ประชุมสมาชิกมีมติให้ขอขยายวงเงินกู้จากสถาบันการเงิน
ไม่มีเงินขาดบัญชี (บัญชี 1)
หนี้ค้างชำระ (บัญชี 1) ไม่เกินร้อยละ 8 ของยอดเงินกู้
แสดงงบการเงินติดต่อกันอย่างน้อย 3 ปี และมีกำไร
สัดส่วนเงินออมและหุ้น (บัญชี 2) ไม่น้อยกว่าร้อยละ 15 ของเงินกองทุน (บัญชี 1)

💰 ประเภทสินเชื่อ (ธนาคารสนับสนุนเฉพาะข้อ 1 และ 2)

ค่าใช้จ่ายหมุนเวียนในการดำเนินกิจการ
- 1.1 เงินทุนหมุนเวียนในการให้กู้แก่สมาชิก
- 1.2 เงินทุนหมุนเวียนในการดำเนินธุรกิจ
ค่าลงทุนในการดำเนินกิจการ
❌ ชำระหนี้สินภายนอก — ธนาคารไม่สนับสนุนแล้ว

⏰ ระยะเวลาชำระคืน

ประเภท	ระยะเวลา
ทุนหมุนเวียนให้สมาชิกกู้	ไม่เกิน 5 ปี นับแต่วันทำสัญญา
ทุนหมุนเวียนดำเนินธุรกิจ	ไม่เกิน 12 เดือน นับแต่วันทำรายงานเบิก
ค่าลงทุน	ไม่เกิน 15 ปี (กรณีพิเศษไม่เกิน 20 ปี), ปลอดชำระต้นเงินไม่เกิน 5 ปีแรก

🔒 หลักประกันเงินกู้ — เรียงตามลำดับความมั่นคง

อสังหาริมทรัพย์ที่ไม่ได้จำนองต่อเจ้าหนี้อื่น — ราคาตลาดไม่น้อยกว่า 2 เท่าของเงินกู้
กรณี กทบ. ประวัติดี + คะแนน 80-100 + ดอกเบี้ยชั้น 1-3 → ผ่อนผันให้กู้ไม่เกิน 80% ของราคาประเมิน/วงเงินจำนอง
หลักทรัพย์รัฐบาล/ตราสารการเงิน/เงินฝากค้ำ → ไม่เกิน 90%
คณะกรรมการกองทุนหมู่บ้านทั้งคณะค้ำประกัน (ค้ำเต็มวงเงินทุกกรณี)
- จัดเก็บหนังสือค้ำไว้กับสัญญากู้
- เปลี่ยนกรรมการชุดใหม่ทุกครั้ง → เรียกหนังสือค้ำใหม่ + ลงนามครบทุกคน (ถึงแม้เคยลงนามชุดก่อน)
หลักประกันอื่นตามที่ ผจก. กำหนด (ต้องได้รับความเห็นชอบจากคณะกรรมการธนาคาร)

📊 การกำหนดวงเงินกู้ — ประเมิน 2 หมวด รวม 100 คะแนน

หมวด	คะแนนเต็ม
หมวด 1 — การบริหารและควบคุมภายใน	25 คะแนน
หมวด 2 — ฐานะทางการเงินและผลการดำเนินงาน	75 คะแนน

ระดับชั้นศักยภาพ:

คะแนน	ระดับ	วงเงินกู้สูงสุด
80-100	ดีเยี่ยม	ไม่เกิน 10 เท่า ของทุนตนเอง
70-79	ดีมาก	ไม่เกิน 9 เท่า
60-69	ดี	ไม่เกิน 8 เท่า
ต่ำกว่า 60	ปรับปรุง	❌ ไม่ผ่านการพิจารณา

💡 เงินทุนตนเอง = เงินออมสัจจะ + เงินค่าหุ้น + กำไรสะสม

💹 การกำหนดอัตราดอกเบี้ย — โครงสร้าง MLR + Risk Premium

คะแนนเต็ม 100 (หมวด 1: 45 + หมวด 2: 55) — นำไปเปรียบเทียบตารางกำหนดอัตรา

⚠️ กรณีผิดนัดชำระหนี้ → คิดดอกเบี้ยเพิ่มจากต้นเงินส่วนที่ค้าง ไม่เกินร้อยละ 3 ต่อปี จนกว่าจะชำระเสร็จ

ข้อยกเว้น — ผจก. มีอำนาจงด/ลดดอกเบี้ยเพิ่ม:

ภัยธรรมชาติ/ภัยพิบัติร้ายแรง (ธนาคารมอบอำนาจให้ ผอจ.)
เหตุอื่นที่ ผจก. เห็นว่าไม่ได้เกิดจากข้อบกพร่อง/เจตนา → ผ่อนผันไม่เรียกดอกเบี้ยอัตราสูงสุด (คิดอัตราเดิม)

📆 การประเมิน: ปีละ 1 ครั้ง (พร้อมตรวจเยี่ยมครั้งที่ 1 หรือภายในไตรมาส 2)

3️⃣ กลุ่มบุคคล/วิสาหกิจชุมชน

📚 คำนิยาม

ประเภท	รหัส	ความหมาย
กลุ่มไม่เป็นทางการ (OG/FG)	701	กลุ่มอาชีพ/กลุ่มการเงิน เช่น กลุ่มเลี้ยงสัตว์ กลุ่มออมทรัพย์
วิสาหกิจชุมชน	712	จดทะเบียนตาม พ.ร.บ. ส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน 2548

📋 หลักเกณฑ์ขึ้นทะเบียนวิสาหกิจชุมชน (7 ข้อ)

สมาชิกสัญชาติไทย + บรรลุนิติภาวะ ≥ 7 คน
ทะเบียนบ้านตั้งอยู่ในตำบลเดียวกันหรือตำบลติดต่อกับที่ตั้งวิสาหกิจ
จดทะเบียนวิสาหกิจชุมชนมาแล้ว ไม่น้อยกว่า 6 เดือน
ดำเนินกิจกรรมตามวัตถุประสงค์ ≥ 1 ปี (6 เดือน - 1 ปี ให้ ผจก. ลดหย่อน)
จัดทำบัญชีถูกต้องโปร่งใส ตรวจสอบได้
สมาชิกถือหุ้นสม่ำเสมอ + ทำทะเบียนหุ้นเป็นปัจจุบัน + นำหุ้นฝากเข้าบัญชีออมทรัพย์กับธนาคาร
ประชุมร่วมกันเป็นประจำ + บันทึกรายงานทุกครั้ง

📊 การประเมินศักยภาพ — 2 หมวด รวม 100 คะแนน

ประเมินปีละ 1 ครั้ง เสร็จภายใน 31 ธ.ค. → บันทึกผลในเดือน ม.ค.

คะแนน	วงเงินกู้ (เท่าของทุนตนเอง)
90-100	20 เท่า
80-89	18 เท่า
70-79	16 เท่า
60-69	14 เท่า
< 60	❌ ยังไม่พิจารณา

🔒 หลักประกันเงินกู้

ประเภท	วงเงิน
อสังหาริมทรัพย์	ไม่เกิน 80% ของราคาประเมิน/วงเงินจำนอง
หลักทรัพย์รัฐบาล/ตราสารการเงิน	ไม่เกิน 80%
การรับรองรับผิดอย่างลูกหนี้ร่วมกัน	ไม่เกิน 3 ล้านบาท/กลุ่ม (ผู้ลงนาม ≥ 15 คน หรือทุกคนถ้าสมาชิกไม่ถึง 15)
บุคคลค้ำประกัน	ไม่เกิน 150,000 บาท/กลุ่ม (ผู้ค้ำ ≥ 2 คน)

4️⃣ องค์กร/อปท.

📚 คำนิยาม

องค์กร = องค์กรที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทยและมีกฎหมายรองรับเฉพาะ เช่น กยท. อคส. อ.ต.ก.
อปท. = หน่วยงานราชการส่วนท้องถิ่น (อบจ. อบต. กทม. พัทยา)

📋 คุณสมบัติผู้ขอกู้

เป็นนิติบุคคลตามกฎหมายไทย
เป็นคณะบุคคล/สถาบันที่จัดตั้งในรูปแบบนิติบุคคลเพื่อสนับสนุนเกษตรกร/ชุมชน
ดำเนินกิจการมาแล้ว ไม่น้อยกว่า 1 ปี และมีความมั่นคง

⏰ ระยะเวลาชำระคืน

ประเภท	ระยะเวลา
ค่าใช้จ่ายหมุนเวียน	ไม่เกิน 12 เดือน (กรณีพิเศษไม่เกิน 18 เดือน) / สัญญาไม่เกิน 3 ปี
ค่าลงทุน	ไม่เกิน 15 ปี (กรณีพิเศษไม่เกิน 20 ปี)
โครงการยังไม่มีรายได้	ปลอดชำระต้นเงินได้ ไม่เกิน 5 ปีแรก

🔒 หลักประกัน (10 ประเภท)

อสังหาริมทรัพย์ (ไม่จำนองต่อ)
สังหาริมทรัพย์จำนำได้ตามกฎหมาย
หลักทรัพย์รัฐบาล/ตราสารการเงิน/เงินฝาก
อปท. → คณะผู้บริหารค้ำประกันในฐานะส่วนตัว ไม่เกิน 3 ล้านบาท
ตราสารเครดิต
สิทธิการเช่า
สิทธิการใช้ประโยชน์ในสินทรัพย์
สิทธิเรียกร้อง
หลักประกันอื่นตามที่ ผจก. กำหนด (ต้องได้รับความเห็นชอบ)
ผจก. มีอำนาจเรียกหลักประกันเพิ่ม/ทำประกันภัยทรัพย์สิน

💹 การประเมินศักยภาพเพื่อกำหนดอัตราดอกเบี้ย

ประเภทลูกค้า	คะแนนเต็ม	องค์ประกอบ
อปท.	200 → ถ่วงน้ำหนักเหลือ 100	ตัวองค์กร 100 + โครงการ 90 + หลักประกัน 10
องค์กร	100	ตัวองค์กร 30 + โครงการ 60 + หลักประกัน 10

5️⃣ ระเบียบฉบับที่ 77 — อำนาจอนุมัติรับขึ้นทะเบียนลูกค้า

📊 ตารางอำนาจอนุมัติรับขึ้นทะเบียน (8 ตำแหน่ง)

ประเภทลูกค้า	ฉ.	ผจก.สาขา	ผช.ผจก.	หนภ.	ผอจ./ผช.ผอจ.	ธญ.	ผอ.ฝ่าย/รอง
เกษตรกร	44	✓	✓	✓	✓	✓	✓
บุคคล	45	✓	✓	✓	✓	✓	✓
กลุ่มบุคคล	45	✓	✓	—	✓	✓	✓
ผู้ประกอบการ	45	✓	✓	—	✓	✓	✓
กทบ.	45	✓	✓	—	✓	✓	✓
องค์กร	20, 23, 26	—	—	—	✓	✓	✓
กลุ่มเกษตรกร	26, 31	—	—	—	✓	✓	✓
สกก.	46	—	—	—	✓	✓	✓

📌 ธญ. = ผู้อำนวยการสำนักธุรกิจสินเชื่อรายใหญ่ / ผู้ช่วย / ผู้จัดการศูนย์ธุรกิจ

6️⃣ ระเบียบฉบับที่ 93 — การให้สินเชื่อ

📋 ข้อสำคัญ

ข้อ	เรื่อง	สาระสำคัญ
6	วัตถุประสงค์การกู้	อ้างอิง ข้อ 8 แห่ง ฉ.45
7	อัตราส่วนลงทุนขั้นต่ำ	ไม่น้อยกว่าร้อยละ 20 ของค่าลงทุน (น้อยกว่า 20% ต้องขออนุมัติระดับภาค/จังหวัด)
10	ลงนามสัญญากู้	ผจก.สาขา ทำได้ / ผช.ผจก. ทำได้โดยต้องมอบหมายเป็นลายลักษณ์อักษร
11	อนุมัติรายงานเบิกเงินกู้	ผจก.สาขา + ผช.ผจก. ทำได้ / หนภ. ทำได้เฉพาะเครดิตเงินสดรายคน + รับรองรับผิดร่วมกัน รวมกันไม่เกิน 200,000 บาท
12	ตรวจงานตามแผน	ผจก.สาขา / ผช.ผจก. / หนภ. / พพธ. ระดับ 4-7
13	หนังสือรับรองวงเงิน	เฉพาะ ผจก.สาขา
15	ตรวจสอบกิจการ/ภาวะการเงิน	ผจก. + ผช.ผจก. / พนักงาน ระดับ 4+ ต้องมอบหมายเป็นหนังสือ + แจ้งลูกค้าล่วงหน้า

🎯 เคล็ดลับสอบ

✅ ฉ.45 ข้อ 6 → ข้อยกเว้นความผิด: ลหุโทษ ไม่ถือเป็นข้อห้าม
✅ ฉ.45 ข้อ 8 → ล้มละลาย/หนี้สินล้นพ้นตัว = ผ่อนผันไม่ได้
✅ กทบ. คะแนน 80-100 = ดีเยี่ยม / กู้ได้ 10 เท่า ของทุนตนเอง
✅ คะแนน กทบ. ต่ำกว่า 60 = ไม่ผ่านการพิจารณา
✅ วิสาหกิจชุมชน จดทะเบียน ≥ 6 เดือน / สมาชิก ≥ 7 คน
✅ วิสาหกิจชุมชน คะแนน 70-79 = 16 เท่า ของทุนตนเอง
✅ อปท. คณะผู้บริหารค้ำประกัน ≤ 3 ล้านบาท
✅ อปท. ค่าใช้จ่ายหมุนเวียน ≤ 12 เดือน (กรณีพิเศษ ≤ 18 เดือน)
✅ อปท. ปลอดชำระต้นเงิน (Grace Period) ≤ 5 ปีแรก
✅ ฉ.93 ข้อ 11 → หนภ. อนุมัติรายงานเบิกเงินกู้ได้รวม ≤ 200,000 บาท
✅ ฉ.93 ข้อ 7 → ลงทุนขั้นต่ำ 20% (น้อยกว่านั้นต้อง ผช.ผจก.สาย/ผอ.ฝ่าย/ผอจ. อนุมัติ)
✅ ผช.ผจก.สาขา ทำแทน ผจก. ได้ → ต้องมี คำสั่งมอบหมายเป็นลายลักษณ์อักษร