📊 การวิเคราะห์และบริหาร BMIS
การบริหารสินทรัพย์/หนี้สิน (ALM) · การวิเคราะห์งบการเงิน
📑 33 สไลด์
👩🏫 สานิตา สุขนิยม (ผจข.วังสมบูรณ์ สนจ.สระแก้ว)
🎓 Burapha Team
🏛️ 1. ระบบงาน BMIS (Branch Management Information System)
📖 ความหมาย
BMIS คือ รายงาน One Page ที่แสดงข้อมูลทางการเงินของ สาขา ธนค. และ ฝสข. เพื่อใช้ในการบริหารงาน โดยแสดงข้อมูลทุกสิ้นวัน (Day-1) สามารถจำลองสถานการณ์ (Scenario), คาดการณ์ (Forecast) และเปรียบเทียบผลงานภายในวันปัจจุบันได้
⚙️ คุณสมบัติเด่น 5 ประการ
1) ประมวลผล Near Real time (Day-1)
ทุกสิ้นวันจากสามกลาง — ข้อมูลรายเดือนใช้ได้ไม่เกินวันที่ 7 ของเดือนถัดไป
2) ข้อมูลหลักในระบบ
เงินให้สินเชื่อ · เงินรับฝาก · อัตราดอกเบี้ยรับ-จ่ายเฉลี่ย · ผลประกอบการ · อัตราส่วนทางการเงิน (ROA, NPL/Loan)
3) ช่องทางเข้าถึง 2 ช่องทาง
🔹 ระบบ Intranet (ทุกระดับ)
🔹 ระบบ VPN (ระดับ 10 ขึ้นไป)
4) สิทธิ์เข้าถึง
พนักงานระดับ 8 ขึ้นไป สาขา · สนธ. · ฝสข.
👥 สิทธิ์การเข้าถึงข้อมูล
| ระดับผู้ใช้งาน | สิทธิ์ที่ได้รับ |
|---|
| พนักงานสาขา | เข้าถึงข้อมูลรายตนเอง + สาขาอื่นในสังกัด สนธ. เดียวกัน |
| พนักงานประจำ สนธ. | เข้าถึงทุกสาขาในสังกัด + ภาพรวม สนธ./ฝสข. ตนเองและอื่น |
| พนักงานประจำ ฝสข. | เข้าถึงทุกสาขาในสังกัด + ภาพรวม ฝสข. ตนเองและอื่น |
🎯 "BMIS = One Page ของ สาขา ธนค. ฝสข. = ข้อมูล Day-1 + Scenario + Forecast + Comparison"
📋 2. โครงสร้างรายงาน BMIS — 6 ส่วน
📌 ส่วนที่ 1: ข้อมูลทั่วไป
ชื่อสาขา · วันที่ข้อมูล (เช่น ข้อมูล ณ วันที่ 30 กันยายน 2567)
💰 ส่วนที่ 2: เงินให้สินเชื่อ
| หมวด | รายละเอียด |
|---|
| S1 - ปกติ | ปกติ + ค้าง 0-3 เดือน + NPL + ปรับโครงสร้าง (PL/NPL) |
| S2 - ปกติ | เหมือน S1 แต่เป็นกลุ่ม Port ที่ 2 (ปกติยอดใหญ่ที่สุด) |
| S3 - ปกติ | กลุ่ม Port ที่ 3 |
| รายใหม่ | ลูกหนี้ที่ปล่อยใหม่ |
| รวมเงินให้สินเชื่อ | 100% ของเงินให้สินเชื่อ — แสดงต้นเดือน vs สิ้นเดือน |
| รวม NPL | ยอด + % NPL/Loan |
🏦 ส่วนที่ 3: เงินรับฝาก
| ผลิตภัณฑ์ | % ตัวอย่าง |
|---|
| ออมทรัพย์ & กระแสรายวัน | ~22% |
| ออมทรัพย์ทวีโชค | ~31% |
| ออมทรัพย์ชีวิตสุข | ~2% |
| ออมทรัพย์ทวีชีวิต & กึ่งมงคล | ~10% |
| ออมทรัพย์พันธุ์ | ~8% |
| ประจำ | ~5% |
| ภาครัฐ | ~21% |
📊 ส่วนที่ 4: ผลประกอบการ (งบกำไรขาดทุน)
ฝั่งรายได้
• ดอกเบี้ยเงินให้สินเชื่อ (หลัก)
• ค่าธรรมเนียมและบริการ
• รายได้อื่นๆ (ค่าเช่าสถานที่, รายได้ปรับปรุง)
ฝั่งค่าใช้จ่าย
• ดอกเบี้ยจ่าย
• ค่าใช้จ่ายพนักงาน
• หนี้สูญ / หนี้สงสัยจะสูญ
• อาคารสถานที่, ค่าสื่อสาร
👥 ส่วนที่ 5: ข้อมูลเพิ่มเติม
• จำนวนพนักงาน ณ ปัจจุบัน
• อัตราดอกเบี้ยเงินโอน (Transfer Price Rate) ≈ 1.15-1.18% — เป็นต้นทุนทางการเงินที่สาขาจ่ายให้ส่วนกลาง
📈 ส่วนที่ 6: อัตราส่วนทางการเงิน (KPI)
| KPI | ความหมาย | ตัวอย่าง |
|---|
| เงินให้สินเชื่อ / เงินรับฝาก (LDR) | สัดส่วนปล่อยสินเชื่อเทียบเงินฝาก | 101.99% |
| NPL / Loan | สัดส่วนหนี้ไม่ก่อให้เกิดรายได้ | 3.45% |
| ROA | ผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ | 0.99% |
| Cost / Income | ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน / รายได้สุทธิ | 26.05% |
| Growth สินเชื่อ | เติบโตเงินให้สินเชื่อ | +3.58% |
| Growth เงินฝาก | เติบโตเงินรับฝาก | -13.71% ⚠️ |
🛡️ 3. เกณฑ์จัดชั้นสินทรัพย์ & กันเงินสำรอง (ธปท. vs ธ.ก.ส.)
อ้างอิง: บันทึก บช/ว 3066 วันที่ 28 ตุลาคม 2568 · เริ่มใช้ปีบัญชี 2569 เป็นต้นไป · กันเงินสำรอง + จัดชั้นทุกสิ้นเดือน
| ชั้น | ชื่อชั้น | อายุหนี้ค้าง |
รับรู้รายได้ |
ธปท. (กันสำรอง) |
ธ.ก.ส. (กันสำรอง) |
| ปกติ | ตามจำเป็น | ปกติ | ตามจำเป็น |
| 1 | ปกติ | ≤ 1 เดือน | AA | 1% | 1% | 1% | 99% |
| 2 (ค้าง 1-3 ม.) | กล่าวถึงเป็นพิเศษ | > 1–3 เดือน | AA | 2% | 2%* | 2%* | 98% |
| 2 (ค้าง = 3 ม.) | กล่าวถึงเป็นพิเศษ | 3 เดือน | NA | 2% | 2%* | 2%* | 98% |
| 3 | ต่ำกว่ามาตรฐาน | > 3–6 เดือน | NA | 100% | 100% | 100% | 100% |
| 4 | สงสัย | > 6–12 เดือน | NA | 100% | 100% | 100% | 100% |
| 5 | สงสัยจะสูญ | ≥ 12 ด. + ดำเนินคดี | NA | 100% | – | 100% | – |
| 6 | สูญ (ธ.ก.ส. ไม่มี) | – | NA | ตัดหนี้สูญ | ตัดหนี้สูญ |
⚠️ ความแตกต่างสำคัญ: ธ.ก.ส. กันเงินสำรองรวม 100% ตั้งแต่ชั้น 1 (เพราะรวมส่วนเชิงคุณภาพ) ขณะที่ ธปท. กันเพียง 1-2% ชั้น 1-2 แล้วกระโดดเป็น 100% ที่ชั้น 3
📐 หลักเกณฑ์เชิงคุณภาพ 6 ข้อ (ชั้น 4-5 บังคับใช้ปี 69)
| ลำดับ | ลักษณะลูกหนี้ | ชั้น | กันสำรอง |
|---|
| 1 | ลูกหนี้ถึงแก่ความตาย | 5 | 100% (NA) |
| 2 | ลูกหนี้หายสาบสูญ | 5 | 100% (NA) |
| 3 | ลูกหนี้หยุดดำเนินกิจการ/เลิกอาชีพ | 5 | 100% (NA) |
| 4 | ลูกหนี้ใช้เงินกู้ผิดวัตถุประสงค์ | 4 | 100% (NA) |
| 5 | ลูกหนี้ประวิงการชำระ/หลบเลี่ยง | 4 | 100% (NA) |
| 6 | ลูกหนี้ธนาคารติดต่อไม่ได้/ตามตัวไม่พบ | 4 | 100% (NA) |
🎯 เกณฑ์คุณภาพ → ชั้น 4/5 + สำรอง 100% + NA
"ตาย-หาย-เลิก-ผิดวัตถุ-ประวิง-หนี"
💰 4. เกณฑ์การรับรู้รายได้ (AA vs NA)
🟢 เกณฑ์คงค้าง (Accrual Basis : AA)
หลักการ: รับรู้ดอกเบี้ยค้างรับทุกวันในสัญญาเป็นรายได้สาขา
ใช้กับ:
• ชั้น 1: หนี้ปกติ/ค้าง 0-1 เดือน
• ชั้น 2: ค้าง 2 เดือน / ไม่ถึง 3 เดือน
ผล: ดอกเบี้ยค้างรับ ↑ รายได้ดอกเบี้ย ↑
🔴 เกณฑ์เงินสด (Cash Basis : NA)
หลักการ: ไม่รับรู้ดอกเบี้ยค้างรับเป็นรายได้ จนกว่าลูกค้าจะจ่ายจริง
ใช้กับ:
1. ค้างตั้งแต่ 3 เดือน
2. ค้างดอกเบี้ยเกิน 15 เดือน (450 วัน)
3. สัญญา ปปน. (Type 8900/TDR)
4. นโยบายรัฐ (เงินกู้ครู, สปกช.)
5. ลูกหนี้สิ้นละลาย
ผล: ดอกเบี้ยค้างรับ ↓ รายได้ดอกเบี้ย ↓
⏰ หลักการหยุดรับรู้รายได้
| เงื่อนไข | ความถี่ |
|---|
| ระบบ CBS ตรวจการหยุดรับรู้รายได้ในสัญญา | ทุกสิ้นวัน / ทุกสิ้นเดือน |
| สัญญาค้างชำระดอกเบี้ยเกิน 15 เดือน → หยุดรับรู้รายได้ | ทุกสิ้นเดือน |
🧮 5. สูตรการเงินสำคัญ
📐 สูตรพื้นฐาน (จากเงินกู้ 10,000 บาท ดบ. 6%)
ดอกเบี้ยต่อวัน = เงินต้น × ดบ./ปี ÷ 365 = 10,000 × 6% ÷ 365 = 1.64 บาท
สำรองทั้งปี = เงินต้น × อัตราสำรอง (1%) = 100 บาท/ปี
สำรองต่อเดือน = สำรองทั้งปี ÷ 12 = 8.33 บาท/เดือน
📈 Yield · Cost · NIM · Spread
Yield = (ดบ.รับสะสม ÷ สินทรัพย์ก่อรายได้เฉลี่ย) × (12 ÷ เดือนรายงาน) × 100
Cost = (ดบ.จ่ายสะสม ÷ หนี้สินที่มีต้นทุนเฉลี่ย) × (12 ÷ เดือนรายงาน) × 100
NIM = ((ดบ.รับ − ดบ.จ่าย) ÷ สินทรัพย์ก่อรายได้เฉลี่ย) × (12 ÷ เดือนรายงาน) × 100
Spread = Yield − Cost
🎯 สินทรัพย์ก่อรายได้ = สินเชื่อ + เงินลงทุน + เงินฝากธนาคาร · รับรู้รายได้แบบคงค้าง
💰 สินทรัพย์ไม่ก่อรายได้ = เงินสดในมือ + ที่ดิน อาคาร + ลูกหนี้รอติดตาม · Cash Basis
💵 กำไร (ขาดทุน) สุทธิหลังชดเชยเงินโอน
กำไรสุทธิหลังชดเชยเงินโอน = กำไรสุทธิ ± ชดเชยเงินโอน
กรณีที่ 1: เงินฝาก > สินเชื่อ
→ ชดเชยเงินโอนเป็น รายได้ (บวก)
กรณีที่ 2: สินเชื่อ > เงินฝาก
→ ชดเชยเงินโอนเป็น ต้นทุน (หัก)
📊 6. มุมมองการวิเคราะห์ (วิเคราะห์ 2 ด้าน)
💰 วิเคราะห์เงินให้สินเชื่อ 6 มิติ
| # | มิติ | เครื่องมือ |
|---|
| 1 | สัดส่วนเงินให้สินเชื่อตาม Port | Composition % (วิเคราะห์แนวตั้ง) |
| 2 | อัตราผลตอบแทนเฉลี่ยต่อ Port | Yield/Return |
| 3 | นโยบายบัญชี & การกันสำรอง | Provisioning |
| 4 | การเติบโต (ต้นปี vs ปัจจุบัน) | Growth |
| 5 | วิเคราะห์แนวโน้มหลายช่วงเวลา | กราฟ / Trend |
| 6 | เปรียบเทียบกับคู่เทียบ | Benchmarking |
🏦 วิเคราะห์เงินรับฝาก 5 มิติ + 3 หลัก ALC
| # | มิติ | เครื่องมือ |
|---|
| 1 | สัดส่วนเงินฝากตาม Port | Composition % |
| 2 | ต้นทุน (Port ใดต้นทุนสูง/ต่ำ) | อัตราดอกเบี้ยจ่ายเฉลี่ย |
| 3 | เปลี่ยนแปลงเทียบช่วงเวลา | Growth |
| 4 | วิเคราะห์แนวโน้ม | กราฟ |
| 5 | เปรียบเทียบคู่แข่ง/สังกัดเดียวกัน | Benchmarking |
🎯 3 หลัก ALC = Adequacy + Liquidity + Cost
"ความพอเพียง · สภาพคล่อง · ต้นทุน"
⚠️ 7. แนวทางแก้ไขปัญหาขาดทุน
1) บริหารจัดการหนี้
• ประเมินศักยภาพลูกค้าจริง
• เลือกเครื่องมือจัดการหนี้ที่เหมาะสม
• เจรจาและติดตามอย่างใกล้ชิด
2) ติดตามหนี้เข้มงวด
• หนี้ NPLs · ดบ.ค้างเกิน 15 เดือน
• หนี้ต้องโอนขายพิเศษ
• รับชำระเป็นเงินสด ป้องกันหนี้หล่นชั้น
3) ขยายสินเชื่อคุณภาพ
• เพิ่มกลุ่มลูกค้าที่มีศักยภาพ
• เพิ่มรายได้ดอกเบี้ย
4) ลดต้นทุนเงินฝาก
• บริหารพอร์ตเงินฝากให้ต้นทุนต่ำ
• ลดค่าใช้จ่ายดอกเบี้ยจ่าย
🛑 รายได้ดอกเบี้ยลด/ติดลบ เกิดจาก 3 สาเหตุ
1) สถานะหนี้เปลี่ยน AA → NA เมื่อค้างครบ 3 เดือน
2) Reverse ดอกเบี้ยเมื่อค้างรับเกิน 15 เดือน
3) ทำ ปปน. (ปรับปรุงโครงสร้างหนี้) หนี้ non-NPL — ปิดสัญญาเดิมพร้อมดอกเบี้ย ทำให้รายได้ถูก reverse ทั้งจำนวน
💡 ตัวอย่างโจทย์วิเคราะห์ (สไลด์หน้า 13)
คำถาม: เปรียบเทียบสาขา 1 vs สาขา 2 โดยใช้ 3 ตัวชี้วัด
1) บริหารจัดการหนี้: ดูจาก NPL → สาขา 1 มี NPL 5.78% vs สาขา 2 = 2.64% → สาขา 2 ดีกว่า
2) เรียกเก็บหนี้: ดูจากดอกเบี้ยค้างจ่าย
3) สินทรัพย์ก่อรายได้: ดูจากอัตราดอกเบี้ยรับเฉลี่ย → สาขา 2 = 4.36% vs สาขา 1 = 3.80% → สาขา 2 ดีกว่า
📝 แบบทดสอบ BMIS — 15 ข้อ
🎯 พร้อมทดสอบความเข้าใจแล้วหรือยัง? คลิกปุ่มด้านล่างเพื่อไปทำแบบทดสอบ 15 ข้อ (เฉลยละเอียดทุกข้อ)